Ronald Damen van Brabant Zoals het Was (r.) wordt tijdens de huldiging van 3000e lid van Oirschot Zoals Het Was geïnterviewd door Jan van der Avort.
Ronald Damen van Brabant Zoals het Was (r.) wordt tijdens de huldiging van 3000e lid van Oirschot Zoals Het Was geïnterviewd door Jan van der Avort. (Foto: Rens van Ginneken)

Ronald brengt ‘flow’ in heemkunde terug

Reusel -  Het onder de aandacht brengen van heemkunde is een levensmissie geworden voor Ronald Damen. Met ruim zeventig subgroepen op Facebook is zijn project ‘Brabant Zoals Het Was’ binnen vier jaar een enorm succes geworden.

Door Rens van Ginneken

Speciaal voor de huldiging van het drieduizendste lid van ‘Oirschot Zoals Het Was’ is hij vanuit Deventer met het openbaar vervoer naar Oirschot afgereisd. Ziedaar de gedrevenheid van de oud-Reuselnaar Ronald Damen (38) om het besef bij te brengen, dat de eigen historie er is om te koesteren. “Er zijn nu ruim zeventig groepen in Brabant. Een aantal draait als een tierelier, zoals Geldrop, Mierlo en Nuenen. En ook ‘Oirschot Zoals Het Was’ komt nu dus goed op, met ruim drieduizend leden. Binnenkort wil ik een vliegende start maken in Den Bosch, met direct zo’n duizend foto’s op de pagina.”

De vraag rijst of dat allemaal nog beheersbaar is, zoveel groepen en meer dan 75.000 leden. Damen bekent: “Ik ben er dag en nacht mee bezig, vaak slaap ik maar vier uur. Ik check continu mijn telefoon, zelfs op het toilet”, zo lacht hij. Hij toont zijn schermpje: “Kijk: in Valkenswaard vandaag al 66 leden erbij en ook alweer 38 berichten in de tijd van dit interview. Ik werk met beheerders en moderators op de pagina’s en we doen veel samen met de mensen van de heemkundekringen. Lokale mensen, met een hart voor heemkunde, die berichten posten, die zorgen dat alles goed gaat en dat er geen schuttingtaal voorbij komt. Soms moet ik zelf ingrijpen, maar negentig procent van de tijd gaat zitten in het geven van complimentjes. Het is mooi om op die manier positief betrokken te zijn bij een dorpsgemeenschap.”

Ontmantelde kerken

De pagina’s bevatten een mix van oude archieffoto’s, monumenten en historische schilderijen, maar ook veel spul uit recentere jaren, zoals oude klassenfoto’s, foto’s van voetbalelftallen en van schoolreisjes. Soms levert Damen zelf mooie input. Zo maakte hij videodocumenten van de ontmantelde kerken in Knegsel, Duizel en Steensel. “Inclusief dronebeelden en interviews met de dames die het koper poetsten bijvoorbeeld.”

Had ik ineens een menselijke schedel in mijn handen

De heemkunde ontdekte hij toen een oude kerk in Reusel bij een opgraving bloot kwam te liggen. “Ik stond er als betoverd bij te kijken en mijn moeder regelde dat ik als 13-jarig mannetje mee mocht helpen. Zo stond ik dan stenen af te vegen, of had ik ineens een menselijke schedel in mijn handen. Dat maakte indruk. Later werd ik bij de Reuselse heem binnengebracht door Aad Martens en Jo Hendrikx: zij was voor mij de ‘moeder van de heem’ en ze nam deze snotpin een beetje in bescherming. Het boeit me écht, oude dingen en de verhalen erachter. Die wil ik weer nieuw leven inblazen.”

De Drie van Breda

“Het is allemaal vrijwilligerswerk, met een beetje sponsoring”, vertelt Damen. “Maar er zijn nog wel wensen: bijvoorbeeld om de vrijwilligers eens een feestje aan te kunnen bieden voor hun inzet. Ook wil ik graag nog een 360 graden-camera, om het fotowerk nog levendiger te maken.”

Hij is altijd met veel tegelijk bezig. Zo interviewde hij eens een oud-bewaker in de koepelgevangenis van Breda, over de beruchte oorlogsmisdadigers: de Drie van Breda. “Hij vertelde dat ze ook weleens eenzaam in hun cel huilden”, vertelt Damen. “En in Maaskantje ben ik bezig geweest om de legendarische friettent van de New Kids te behoeden voor sloop: dat vind ik óók erfgoed. Helaas zagen de erfgoedcentra dat anders. Nu is het echt weg”, verzucht hij. Zijn ambitie groeit met het aantal facebookpagina’s en leden. “Ik blijf dit doen, want: zonder verleden, geen toekomst!”

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden